Główne rodzaje włókien dywanowych

Każde włókno stosowane w dywanach ma inną strukturę fizyczną, która przekłada się na odczucie pod stopami, trwałość runa i zachowanie przy wilgoci. Poniżej omówiono cztery najbardziej rozpowszechnione.

Wełna

Wełna jest naturalnym włóknem o strukturze łuskowatej, która nadaje jej dobre właściwości termoizolacyjne i sprężystość runa. Dywany wełniane po dłuższym użytkowaniu odzyskują kształt stosunkowo szybko po nacisku. Są odporne na zabrudzenia tłuszczowe dzięki naturalnej łusce włókna, ale mogą wchłaniać wodę – wilgotne plamy należy usuwać szybko, zanim tkanina je wchłonie.

W polskich warunkach wełniane dywany są stosowane przede wszystkim w salonach i sypialniach, rzadziej w przedpokojach ze względu na cenę i wrażliwość na intensywne użytkowanie. Okres sezonu grzewczego (październik–marzec) powoduje obniżenie wilgotności powietrza, co może prowadzić do elektryzowania się dywanów wełnianych – zjawisko to ogranicza się przez stosowanie nawilżaczy powietrza lub podkładek antystatycznych.

Polipropylen

Włókno syntetyczne o niskiej chłonności wody, co czyni dywany polipropylenowe jednymi z najłatwiejszych w utrzymaniu. Plamy z większości płynów można usunąć wilgotną ściereczką bez widocznego pozostawienia śladów. Polipropylen jest odporny na promieniowanie UV, co jest istotne przy oknach południowych – kolor dywanu nie blaknie tak szybko jak w przypadku włókien naturalnych.

Ograniczeniem polipropylenu jest mniejsza sprężystość runa w porównaniu z wełną – dywany polipropylenowe przy intensywnym użytkowaniu mogą przybierać trwałe zagłębienia w miejscach nóg mebli. Stosowanie dysków ochronnych pod nogi krzeseł i stołów przeciwdziała temu zjawisku.

Wiskoza

Wiskoza (włókno regenerowane z celulozy) nadaje dywanowi jedwabisty połysk i miękkość w dotyku. Jest stosunkowo tania w stosunku do efektu wizualnego, przez co popularność dywanów wiskozy znacznie wzrosła w Polsce w ostatnich latach. Główną wadą jest duża chłonność wody – plamy z wody mogą pozostawiać widoczne okręgi, a pranie wodne często powoduje deformację lub odczucie twardości po wyschnięciu.

Dywany wiskozy najlepiej stosować w pomieszczeniach o niskim natężeniu ruchu i z dala od źródeł wilgoci. Nie są rekomendowane do przedpokojów ani pomieszczeń z dziećmi lub zwierzętami domowymi.

Bawełna

Dywany bawełniane mają zazwyczaj płaski splot (kilim) lub niskie runo. Bawełna jest łatwa w praniu i dostępna w intensywnych barwach, co sprawia, że często stosuje się ją w pokojach dziecięcych. Jest mniej trwała od wełny przy intensywnym chodzeniu, a runo płaskie nie amortyzuje kroków tak skutecznie jak runo pętelkowe lub cięte w dywanach wełnianych czy polipropylenowych.

Jak sprawdzić jakość runa: Dobrą metodą oceny gęstości runa jest złożenie rogu dywanu. Im trudniej przebić wzrokiem tkanie przez zagięcie, tym gęstsze i trwalsze runo. Gęstość runa jest określana w kępkach na decymetr kwadratowy (kpd) – im wyższa wartość, tym dywan wytrzymalszy na ścieranie.

Dobór dywanu do pomieszczenia

Wymagania funkcjonalne różnią się w zależności od pomieszczenia. Poniższe wskazówki dotyczą pomieszczeń w typowych polskich mieszkaniach.

Salon

Salon to pomieszczenie o umiarkowanym do intensywnego natężeniu ruchu. Dywan powinien być na tyle duży, aby przednie nogi kanapy i foteli na nim stały – tworzy to wizualną strefę siedzącą. Przy standardowej kanapie trzyosobowej (długość ok. 220 cm) odpowiedni rozmiar dywanu to minimum 200×300 cm. W polskich salonach o powierzchni 20–25 m² popularne są wymiary 160×230 cm lub 200×290 cm.

Sypialnia

W sypialni dywan pełni głównie funkcję termiczną i akustyczną. Dwa typowe układy: duży dywan pod całym łóżkiem (dywan wychodzi co najmniej 50 cm po bokach łóżka) lub dwa mniejsze chodniki po bokach łóżka o szerokości 60–80 cm. Materiał mniej istotny niż w salonie – sypialnia to pomieszczenie o małym natężeniu ruchu.

Przedpokój i korytarz

Przedpokole to najtrudniejszy obszar dla dywanów – intensywne użytkowanie, wilgoć z butów w sezonie jesienno-zimowym i piasek wnoszony z zewnątrz szybko niszczą delikatniejsze materiały. W przedpokojach rekomenduje się dywany polipropylenowe z krótkim runem lub gumowaną podstawą, które można łatwo wyprać lub wyczyścić odkurzaczem z małym nakładem wysiłku.

Pomieszczenie Rekomendowany materiał Długość runa
Salon Wełna, polipropylen Średnie (10–20 mm)
Sypialnia Wełna, wiskoza Długie (25–50 mm)
Pokój dziecięcy Bawełna, polipropylen Krótkie (5–12 mm)
Przedpokój Polipropylen, juta Krótkie lub płaskie

Pielęgnacja i czyszczenie dywanów

Regularne odkurzanie jest podstawą utrzymania dywanu w dobrym stanie. Odkurzanie powinno odbywać się w kierunku zgodnym z ułożeniem włókien runa (nie na przekór). W przypadku dywanów z długim runem (shaggy) wskazane jest stosowanie odkurzacza z regulacją ssania, aby nie uszkodzić włókien.

Pranie dywanu wodą (przy metodzie ekstrakcji ciepłowodnej, stosowanej przez firmy czyszczące) jest zalecane nie częściej niż raz na dwa lata dla dywanów normalnie użytkowanych. Zbyt częste pranie powoduje szybsze niszczenie struktury włókna i podłoża.

Zewnętrzne źródła informacji

Certyfikaty bezpieczeństwa dla dywanów (m.in. brak substancji szkodliwych) opisuje standard OEKO-TEX Standard 100. Informacje techniczne o tkaniu dywanów dostępne są również w zasobach Encyclopædia Britannica (j. angielski).