Rodzaje tkanin zasłonowych i ich właściwości
Na polskim rynku dostępne są zasłony z kilku głównych grup materiałowych, różniących się stopniem przepuszczalności światła, sposobem konserwacji i trwałością. Wybór odpowiedniej tkaniny zależy przede wszystkim od orientacji okna względem stron świata oraz od funkcji pomieszczenia.
Len i bawełna
Tkaniny lniane i bawełniane należą do najczęściej stosowanych w salonach. Len charakteryzuje się naturalną teksturą, matowością i dobrą przepuszczalnością powietrza. Zasłony lniane przepuszczają znaczną część światła dziennego, co czyni je odpowiednimi dla okien południowych i wschodnich, gdzie mocne światło nie jest problemem. Bawełna ma zbliżone właściwości, jest jednak miększa w dotyku i dostępna w większej gamie kolorystycznej.
Oba materiały wymagają prania w temperaturach do 40°C i mogą się kurczyć przy pierwszym praniu – należy to uwzględnić przy doborze długości.
Velvet (aksamit dekoracyjny)
Velvet stosowany w zasłonach to najczęściej materiał z rdzeniem polipropylenowym lub bawełnianym z welurową powierzchnią. Zasłony velvetowe skutecznie blokują światło i mają właściwości dźwiękochłonne, co czyni je popularnym wyborem w salonach połączonych z jadalnią lub w mieszkaniach przy ruchliwych ulicach. Są jednak cięższe od lnu – listwa karniszy musi być odpowiednio wytrzymała, a haki lub otwory przelotowe gęściej rozmieszczone.
Szyfon i woal
Tkaniny transparentne, takie jak szyfon i woal, stosowane są zazwyczaj jako warstwa wewnętrzna przy zasłonach właściwych. Ich zadaniem jest rozproszenie światła przy zachowaniu widoczności z zewnątrz. W polskich mieszkaniach panelowych tego typu firanki wieszane są na osobnym karniszy lub na drążku za zasłoną. Szyfon poliamidowy jest łatwy w praniu i nie się gniecie, natomiast szyfon z jedwabiu naturalnego wymaga delikatnego prania ręcznego.
Uwaga dotycząca okien balkonowych: W Polsce standardowy otwór drzwi balkonowych ma wysokość 220–230 cm. Zasłona powinna sięgać do podłogi, z dodatkiem 5–10 cm układającym się w delikatny zaszef. Przy otwieraniu drzwi balkonowych warto stosować mocowania zasłon umożliwiające ich szybkie odsunięcie – np. haczyki na taśmie marszczącej z podwójnymi rowkami.
Długości zasłon w polskich mieszkaniach
Standardowe wysokości pomieszczeń w blokach z lat 70.–90. wynoszą 250–260 cm. W budynkach z początku XXI wieku i nowym budownictwie coraz częściej spotyka się wysokości 270–280 cm. Zasłony powinny być mierzone od górnej belki karniszy do wybranego punktu docelowego.
| Sposób zawieszenia | Długość zasłony | Efekt wizualny |
|---|---|---|
| Do parapetu (ok. 5 cm poniżej) | Wysokość okna + 5 cm | Praktyczny, często stosowany w kuchniach |
| Do podłogi (z luzem 0–1 cm) | Wysokość od karniszy do podłogi minus 1 cm | Schludny, nowoczesny |
| Z zaszefem (10–15 cm układa się na podłodze) | Wysokość od karniszy do podłogi + 10–15 cm | Elegancki, stosowany w salonach |
Typy karniszy i mocowań
Rodzaj mocowania zasłony wpływa na łatwość obsługi, sposób fałdowania i ogólny wygląd kompozycji. W salonach najczęściej spotyka się trzy rozwiązania:
Drążek dekoracyjny
Metalowe lub drewniane drążki o średnicy 16–28 mm, montowane na uchwytach przykręcanych do ściany lub sufitu. Zasłony zawiesza się na kółkach lub przeciąga przez otwory przelotowe (ang. eyelet). Drążki z dekoracyjnymi końcówkami (finials) są widocznym elementem wystroju – wybór materiału i wykończenia powinien być spójny z innymi metalowymi detalami w pomieszczeniu (uchwyty mebli, lampy). Drążki z funkcją przesuwania zasłon mechanicznych (tzw. drążki z liną i bloczkiem) montuje się przy oknach szerszych niż 200 cm.
Karnisz aluminiowy z prowadnicami
Profile aluminiowe montowane do sufitu lub ściany, wyposażone w prowadnice z haczykami lub suwakami. Umożliwiają lekkie przesuwanie ciężkich zasłon velvetowych. Dostępne w wariantach jednokalendrowych (jedna zasłona) i dwukalendrowych (zasłona + firana). Karnisz sufitowy jest szczególnie przydatny w pomieszczeniach z niskimi sufitami – zasłony zawieszone pod samym sufitem optycznie wydłużają okno.
Taśma marszcząca
Taśmy marszczące przyszywane do górnej krawędzi zasłony determinują sposób formowania fałd. Taśma jednotaśmowa tworzy proste marszczenie (tzw. zwykłe). Taśma na 2 haczyki (ołówkowe fałdy) tworzy regularne pionowe fałdy szerokości ok. 5 cm. Taśma pinch-pleat (potrójne fałdy) jest stosowana w zasłonach o bardziej formalnym charakterze.
Projekt zasłon z frędzlami – kolekcja Metropolitan Museum of Art (domena publiczna)
Stosunek szerokości zasłony do szerokości okna
Zasłony powinny być szersze od otworu okiennego, aby po zamknięciu nie prześwitywały przy krawędziach i po otwarciu tworzyły estetyczne fałdy. Przyjmowana w praktyce zasada: szerokość gotowej zasłony powinna wynosić 1,5–2,5-krotność szerokości okna.
- 1,5× szerokości okna – delikatne marszczenie, lekkie tkaniny transparentne
- 2× szerokości okna – standardowe fałdowanie, tkaniny średniej grubości
- 2,5× szerokości okna – gęste fałdy, velvet i cięższe tkaniny
Przy oknach o szerokości standardowej (90–120 cm) wystarczą dwa panele zasłonowe. Przy szerokich oknach tarasowych (180–240 cm) często stosuje się trzy panele lub zasłony bez podziału na panele, z mechanizmem przesuwnym.
Pielęgnacja zasłon
Zasłony z salonu zbierają kurz, zapachy i cząsteczki dymu (w przypadku palaczy). Regularne pranie przedłuża ich trwałość i utrzymuje wygląd tkaniny. Pranie w zbyt wysokiej temperaturze lub suszenie w suszarce bębnowej może spowodować skurczenie tkaniny lub uszkodzenie ewentualnych delikatnych wykończeń.
Przed pierwszym praniem należy sprawdzić metkę tkaniny i postępować zgodnie z symbolami pielęgnacyjnymi. W przypadku zasłon welurowych zaleca się czyszczenie chemiczne lub pranie ręczne w temperaturze do 30°C.
Zewnętrzne źródła informacji
Informacje o certyfikatach ekologicznych tkanin dekoracyjnych (OEKO-TEX Standard 100) dostępne są na stronie oeko-tex.com. Polskie normy dotyczące odporności tkanin na ścieranie opisuje Polskie Centrum Akredytacji (pca.gov.pl).
